سایت عباس جوادی Abbas Djavadi's Website

روزبین المللی زبان مادری

عباس جوادی –  21 فوریه از طرف یونسکو روزبین المللی زبان مادری اعلام شده است. مثل اول مهر ماه هر سال که سال نو تحصیلی شروع میشود و بچه ها به مدرسه میروند، 21 فوریه هم باز بعضی ها به یاد تحصیل به زبان مادری می افتند، حتی هر از گاهی کسی، شخص مسئولی چیزی میگوید که برای تحصیل به زبان مادری اقوام مختلف فلان کار و فلان برنامه «در دست طرح ریزی است.»  و بعد دوباره همه چیز فراموش میشود. بعد بازهمان آش و همان کاسه.

بچه های ترک زبان از همان کلاس اول باید به زبانی بنویسند و بخوانند و صحبت کنند که اصلا نمیدانند. البته آنرا در رادیو و تلویزیون شنیده اند. اما این، زبان مادرشان، پدرشان، برادرشان، دختر خاله شان، همسایه هایشان، و زبان مردم کوچه و شهر شان نیست. نه اینکه زبان فارسی بد است و یا لازم نیست. برعکس. فارسی هم زیباست و هم زبان واحد و مشترک مملکت است. بدون فارسی چطور میشود وحدت این ملت و مملکت را حفظ کرد؟ چطور میشود حسن  اردبیلی فردا در تهران و شیراز کار و زندگی کند و حسین تهرانی مامور بانک برای کار به تبریز بیاید؟ فارسی البته لازم است.

اما زبان مادری آدم هم لازم است. حتی الزم است. در خانه و کوچه ترکی حرف میزنیم. در حیاط مدرسه ترکی حرف میزنیم. حرف دلمان را به ترکی میگوئیم. در اداره اگر مامور مربوطه آذربایجانی باشد ترکی حرف میزنیم. راحت تر و خودمانی تر است. در مسجد ملا به ترکی مرثیه میخواند. رادیو تبریز هم برنامه ترکی دارد. اما نمیتوانیم به ترکی بنویسیم و بخوانیم چونکه یاد نگرفته ایم. چونکه نخوانده ایم. چونکه ممنوع است.

90 سال است که ممنوع است. از زمان رضا شاه ممنوع است. ترکی در این 90 سال نوعی فولکلور شده است. هرکس به لهجه و شیوه و سلیقه خودش ترکی حرف میزند. آن هم با نفوذ روز افزون و مخرب فارسی در لغت و دستورترکی آذری. میتوانیم در زندگی خصوصی مان ترکی حرف بزنیم (خیلی ممنون!) اما نمیتوانیم بخوانیم و بنویسیم. این هم باعث مشکلات در زندگی عملی، کار و پیشرفت اجتماعی میشود. فارسی ما اکثرا چندان خوب نیست. بدون فارسی خوب هم رشد و ترقی اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در ایران مشکل است، تقریبا نا ممکن است. ما ایرانی ها همه برادرو خواهریم. اما از نظر زبان و فرهنگ چه در قانون و چه در عمل برابر نیستیم. در این 90 سال هیچوقت برابر نبودیم.

هروقت هر کس مسئله زبان را مطرح کرد گفتند تجزیه طلبی نکنید. تجزیه را وقتی طلب میکنند که برابری نباشد. احساس جدائی و تحقیر باشد. وقتی زنی، شوهری خود را مدام مورد تحقیر و توهین حس میکند میخواهد به آن زندگی زناشوئی پایان دهد. طلاق به ندرت چیز خوبی هست. اکثرا هم با جنگ و جدال و خصومت همراه است. از نظر اقتصادی هم بد است و به ضرر هر دو طرف. چه نیازی به جنگ و جدائی است وقتی دو طرف میتوانند در صلح و آرامش و تامین حقوق و احترام هر دو طرف با هم زندگی کنند؟

در ترکیه، حتی در ترکیه که تا ده سال قبل بمراتب از ایران بد تر بود و حتی موجودیت زبان کُردی را بعنوان زبان مادری گروه بزرگی از مردم برسمیت نمی شناختند دیگر درس ها و کورس های کُردی شروع شده و در دو دانشگاه زبان و ادبیات کُردی تدریس میشود.

در ایران هنوز خبری نیست.

چند سال است که شما این خواست تحصیل به زبان مادری را میشنوید؟چند سال است مردم در تبریز و ارومیه به کوچه ها میریزند و شعار میدهند که «ئوُز دیلینده مدرسه، اولمالیدیر هر کسه»؟. خیلی ها دیگر از طرح و بحث این موضوع خسته شده اند. تا کی باید ثابت شود تا قبول کنند که تحصیل به زبان مادری حق طبیعی و بلا منازع هر فرد است؟

واقعا احتیاجی به این  نابرابری خصومت آفرین نیست.

هنوز باید چندین و چند بار دیگر مدارس بدون حقوق زبان مادری شروع شوندو بدون تاثیر و توحهی بگذرد. این روزها  و مقالات و بیانبه ها و شعار ها ظاهرا از نظر عملی بخودی خود انگیزه ای برای تغییرات و اصلاحات نیستند. ظاهرا باید یکی دو بار سرمان محکم به سنگ بخورد تا بفهمیم که اولا این فقط یک بحث لوکس و بیمورد نیست و ثانیا نه به تفرقه و جدائی، بلکه بر عکس به یگانگی و اتحاد مردم خدمت میکند.

پاسخی بگذارید

Please log in using one of these methods to post your comment:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s