سایت عباس جوادی Abbas Djavadi's Website

نگرانی فرهنگستان و حق آموزش زبان مادری

W1

اکثریت اعضاء فرهنگستان زبان و ادب فارسی با مخالفت در موضوع آموزش زبان مادری به وسیله آموزش و پرورش در استانها که اخیرا از سوی دولت اعلام شده است این مسئله را «تهدیدی جدی برای زبان فارسی و یک توطئه» برای کمرنگ کردن این زبان عنوان کردند.

نگرانيها و تنقيد فرهنگستان بنظر بنده بيجاست. مسئله بر سر سياست گذارى فرهنگى و آموزشى است كه مربوط به حكومت و نخبگان مملكت ميشود و نه مستقيما فرهنگستان زبان فارسى. آموزش زبان های قومی و محلی در کنار آموزش زبان فارسی که زبان مشترک همه ماست، بنظر من در درجه اول حق طبیعی و انسانی هر کس است که میخواهد در کنار زبان فارسی زبان مادری خود را نیز بیاموزد و ثانیا این اقدام شرایط صلح و تفاهم بین اجزاء مردم را تقویت و تحکیم خواهد کرد و احتمال سوء استفاده هائی را تضعیف خواهد کرد که مسئولین امور و برخی دیگر از سرآمدان مملکت نگران آن هستند.

ولى البته طبيعى است و اتفاقا خوب است كه موضوعى با اين درجه اهميت که برای اولین بار در تاریخ ایران مطرح میشود مورد بحث همگان و بويژه نخبگان و سرآمدان فرهنگ و آموزش و پرورش مملكت قرار گيرد كه به موضوع واقف اند و هر كس هر نظرى دارد صميمانه و با نيت نيك و نه تخطئه و محكوم كردن طرف مقابل مطرح كند. از اين جهت بنظرم طرح اين گونه ادعا هاى هميشگى از سوى اعضاى محترم فرهنگستان كه طرح موضوع از خارج آب ميخورد و غيره به حل مشكل كمك نميكند كه هيچ، باعث خصومت و روياروئى داخلى بين طرف ها ميشود كه بنفع هيچ كس نيست. در اين طرف هم فرهنگستان و يا هر كس ديگرى را كه نگرانى خود را از اين طرح ابراز ميكند به توپ اتهامات بيجا وسياسى گرفتن و حق بيان نظر را از اين طرف گرفتن هم بهمان درجه خصومت انگيز و مضر حال همه طرف هاست.

بقولی، نه تنها آقاى حداد عادل، بلكه اکثر اعضای مخالف این طرح در فرهنگستان زبان فارسی موضوع را به این صورت اشتباه فهمیده اند که گویا برنامه این است که اصولا آموزش و پرورش به زبان فارسی برچیده شود و جای آن را آموزش به زبان های محلی بگیرد. مثلا طبق گزارش ها آقای محمد علی موحد عضو پیوسته فرهنگستان که خودشان هم آذربایجانی هستند گفته اند: ما زبان معیاری داریم که زبان رسمی ما است اگر دولت بخواهد آن را «فراموش کند» و به حوزه زبانهای محلی وارد شود کار ما زار است.  البته همچو موضعی نه مطرح شده است و نه در متن ماده پانزدهم قانون اساسی موجود است که میگوید:

زبان‏ و خط رسمي‏ و مشترك‏ مردم‏ ايران‏ فارسي‏ است‏. اسناد و مكاتبات‏ و متون‏ رسمي‏ و كتب‏ درسي‏ بايد با اين‏ زبان‏ و خط باشد ولي‏ استفاده‏ از زبانهاي‏ محلي‏ و قومي‏ در مطبوعات‏ و رسانه‏ هاي‏ گروهي‏ و تدريس‏ ادبيات‏ آنها در مدارس‏، در كنار زبان‏ فارسي‏ آزاد است.

بنا به نوشته بعضی از خوانندگان، آنچه که باعث مخالفت در فرهنگستان شده نه «آموزش زبان محلی» بلکه «آموزش به زیان محلی» یعنی آموزش همه دروس فقط به زبان های محلی بوده است. بهنام عموشاهی مینویسد: ««آموزشِ زبان مادری» که مورد تایید قانون اساسی هست تنش زا نیست و اتفاقاً خیلی خوب است اجراشود اما «آموزش به زبانِ مادری» موضوع دیگری هست و عملاً به این معنی هست که تمام درس های زیست و شیمی و تاریخ و … را به زبان های بومی تدریس کنند. گفته علی یونسی «آموزش به زبانِ مادری» بود و فرهنگستان زبان فارسی با «آموزش به زبانِ مادری» مخالفت کرد نه با «آموزشِ زبان مادری»».

امید است که این سوء تفاهم بزودی از بین میرود و خود اعضای فرهنگستان در راه رفع این سوء تفاهم کوشش خواهند کرد. بهر حال با متن (ماده 15) قانون اساسی که میگوید «تدریس آنها (زبانهای محلی و قومی) در مدارس در کنار زبان فارسی آزاد است» زمینه ای برای مخالفت اعضای فرهنگستان زبان فارسی باقی نمیماند. اما با این وجود طبیعتا حق هر کس در موافقت، مخالفت، تائید، تنقید و به سوال کشیدن اجرائی کردن این ماده قانون و بحث بهترین راه ها و نحوه های این کار با در نظر داشت جنبه های مختلف علمی، آموزشی، فرهنگی، تکنیکی، سیاسی، امنیتی و بین المللی آن محفوظ است بدون آنکه کسی به کسی حمله کند و کسی و یا موسسه ای را به باد دشنام ها و تحقیر های سیاسی و شخصیتی بگیرد.

آخرین چیزی که هر دو طرف و در مجموع، مردم در این شرایط که با هزار مشکل گریبانگیر هستند لازم دارند یک خصومت و دشمنی جدید آن هم اختلافی بر پایه فرق های قومی، زبانی، مذهبی و محلی است.

—————————————-

در ضمن بخوانید:

تحصیل زبان مادری، شعار ها و واقعیت ها

ترکی آذری «زبان علم و آموزش» نیست؟

Advertisements

برچسب‌ها:

دسته‌بندی شده در: تحصیل زبان مادری, زبان، هویت و ملیت

پاسخی بگذارید

Please log in using one of these methods to post your comment:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s