عباس جوادی – ما به اصطلاح «روشنفکران» و مخصوصا کسانی که دستشان به قلم میرود و یا اهل بحث هستند و خطابتشان خوبست همیشه تصور کرده ایم و میکنیم که گویا با نوشتن و بحث میتوانیم «تنویر افکار» کنیم و بدین ترتیب پندار و گفتار و کردار مردم و بخصوص افراد بلند پایه و دولتمدار را که روند جامعه را معین میکنند منطقی تر، انسانی تر، آزاد منش تر نمائیم و در نهایت جمعیت را به آزادی و رفاه بیشتری هدایت کنیم.
ما که در مقابل بزرگان علم و ادب و نویسندگان و فیلسوفان و هادیان تاریخ ایران و منطقه و جهان مگسی بیش نیستیم. به اوضاع ایران بیچاره و حتی دنیا نگاه کنید. کوشش ها و سخنان و نوشته های آن بزرگواران نامدار چقدر تاثیر داشته که حرف و نوشته های ما اثری داشته باشد؟ آنهمه متفکر و نویسنده و روشنفکر زمان مشروطه و بعدا پهلوی چقدر توانستند شاه و قبل از او پدرش را سر عقل و انصاف بیاورند که با مردم خود چنان رفتار نکنند – که کردند، و بالاخره مسبب این فاجعه رژیم جمهوری اسلامی نشوند – که شدند. و آنهمه ذخیره های انسانی و فرهنگی و تاریخی ایران چگونه نتوانست مانع از آن دیکتاتوری دنیوی و این دیکتاتوری دینی و عصر بی همتای جهالت در قرن بیست و یکم شود؟
شاید همه اینها به اندازه قطره ای تاثیر داشته و خواهد داشت. فقط به اندازه قطره ای. ظاهرا دنیا و مردم راه خود را در پیش میگیرند و آن روند، قانونمندی هائی دارد که بهر حال چه در غرب و چه در شرق چندان تحت تاثیر کوشش مستمر و چند صد ساله روشنفکران قرار نمیگیرد.
تازه پیش ترتعداد و دایره تاثیر روشنفکران بسیار محدود بود اما کسی که روشنفکر بود، براستی روشنفکر بود. امروزه آن دایره «مبادله اطلاعات» بکمک اینترنت و ایمیل و وبلاگ و تکنولوژی جدید گسترش گیج کننده ای پیدا کرده، اما عمق این اقیانوس جدید دانش و اطلاعات به اندازه بند یک انگشت شده. مردم وقت و حوصله خواندن و فکر کردن و سوال نمودن و شک کردن و غنای دانششان را ندارند. احتیاجی هم نیست. حد اکثر در اینترنت و فیس بوک تیتر ها را میبینند و شاید خلاصه ای را میخوانند و «لایک» میزنند و «شیر» میکنند.
اما، خوب، ما مرض تنویر افکار داریم و به کارمان ادامه میدهیم.
دستهها:رنگارنگ
صد سال پیش اگر به جای رضا شاه پهلوی، مستقیماً جمهوری اسلامی تشکیل میشد، چه میشد؟
حاشیه های خاطرات پونافیدین 130 سال پیش «در سرزمین شیرو خورشید»
شکل گیری هویت ایرانی یا «قوم زایی» (اِتنوژنز) ایرانیان
موضوع زبان در دوره فرقه دمکرات آذربایجان
نظر یا سؤال شما