«یونسکو» در باره اهمیت آموزش زبان مادری

W10

(اصل این مطلب برای اولین بار در سال 2012 منتشر شده بود .)

به مناسبت روز بین المللی زبان مادری بد نیست بخشی از یک سند تاریخی سازمان «یونسکو» را بخاطر بیاوریم که بر اهمیت آموزش زبان مادری بخصوص در سال های نخستین تحصیل تاکید میکند. این سند که مربوط به سال 2011 است «در تقویت تحصیلات کودکان در محیط چند زبانه – تحصیلات ابتدائی دو زبانه و یا چند زبانه مبتنی بر زبان مادری» (برای مطالعه تمام سند روی تیتر کلیک کنید)..

این گزارش در چارچوب پایبندی «یونسکو» به تحصیل فراگیر و محیط مساعد آموزش و همچنین تنوع فرهنگی و زبانی تهیه شده است. «یونسکو» و موسسه های دیگری که در زمینه تحصیلات ابتدائی، حقوق کودکان و تنوع زبانی فعالیت میکنند قویا طرفدار اهمیت تربیتی زبان اصلی خود کودک به مثابه وسیله تدریس اقلا در سال های نخستین تحصیل رسمی هستند («یونسکو» 1953، «یونسکو» 2003 الف). توافق گسترده بین المللی در مورد اهمیت استفاده از زبان و یا زبانها در تحصیل در یک رشته بیانیه ها، توافق ها و توصیه ها منعکس شده است. یک پلاتفرم بیانیه ها و عهدنامه های بین المللی در پشتیبانی از آموزش اقلا دو زبان در تحصیل وجود دارد: یک زبان مادری و یک زبان جامعه وسیع تر و همچنین دسترسی به زبان های بین المللی. در سندی که بیان کننده مواضع «یونسکو» است («تحصیل در دنیائی چند زبانه»، ، «یونسکو» 2003 الف) بر نکات زیر تاکید میشود:

  1. تدریس به زبان مادری به عنوان وسیله ای برای بهبود کیفیت تحصیل از طریق تکیه بر دانش و تجربه آموزندگان و آموزگاران،
  2. تحصیل دوزبانه و (و یا) چند زبانه در تمام سطوح تحصیل به مثابه وسیله ای برای ترغیب و تشویق برابری اجتماعی و جنسیتی و بعنوان عنصری کلیدی در جوامع چند زبانه،
  3. زبان به مثابه وسیله اساسی تحصیل چند فرهنگی و نقش آن در تقویت تفاهم بین گروه های مختلف جامعه و جهت تامین احترام به حقوق بنیادین.

——————-

در ضمن بخوانید (به انگلیسی):

یونسکو: روز بین المللی زبان مادری

روز جهانی زبان مادری

Int Mother Language Day
پیام مدیر کل یونسکو به مناسبت روز جهانی زبان مادری – 21 فوریه2014

اکنون 14 سال است که یونسکو و سازمان های همکار آن روز جهانی زبان مادری را جشن می گیرند . ما در سراسر جهان در مورد اهمیت تنوع زبانی و موضوع چند زبانگى فعالیت های مختلف کرده کنفرانس ها، کنسرت ها و سمینارهای مختلفی در سراسر جهان برگزار نموده ایم.

حفاظت و حمایت از زبان مادری گره گشای شهروندی جهانی و رمز تفاهم واقعی متقابل است. درک و صحبت کردن بیش از یک زبان منجر به درک بیشتر غنای مراوده و ارتباط بین فرهنگی در جهان ما می شود. قبول اهمیت زبان های محلی افراد بیشتری را قادر می سازد تا صدایشان را بگوش مردم برسانند و در سرنوشت جمعی خود فعالانه شرکت داشته باشند. علت تلاش یونسکو برای ترویج همزیستی وهماهنگی بین 7000 زبان که توسط بشریت صحبت می شود نیز همین است.

امسال، تاکید ویژه ما بر این شعار است: “زبان های محلی برای شهروندی جهانی : علم در کانون توجه” تا اینکه نشان دهیم زبان دسترسی به دانش و گسترش و تنوع آن را تامین میکند. برخلاف تصور غالب ، زبان های محلی کاملا قابلیت انتقال دانش علمی کاملا مدرن در ریاضیات، فیزیک، تکنولوژی و غیره را دارا هستند. قبول اهمیت این زبان ها همچنین بمعنای شروع استفاده از نيت غنی تر کردن دانش عمومی با استفاده از سنت هایی است که شناخته نشده اند.

زبان های محلی، اکثریت زبان هائی را تشکیل میدهند که در سطح جهانی در حوزه علم و دانش بکار برده میشوند.آنها همچنین بیشتر از زبان های دیگر در معرض خطر هستند. بی توجهی به زبان ها به معنی محروم کردن متکلمین آن زبان ها از دسترسی به دانش علمی هم هست.

با اینهمه، بهبود روابط مردم در “دهکده جهانی” باعث می شود فعالیت ها به سمت تفاهم و گفتگوی بین فرهنگی نقشی حیاتی تر بخود بگیرد. در جهان کنونی، قاعده کلی استفاده از حداقل سه زبان، یک زبان محلی، یک زبان ارتباطاتی گسترده تر و یک زبان بین المللی برای برقراری ارتباط در هر دو سطح محلی و جهانی است. این تنوع زبانی و فرهنگی احتمالا بهترین شانس ما برای آینده است، برای خلاقیت، نوآوری و همراهی با دیگر زبانها. ما نباید این فرصت را از دست دهیم.

روز جهانی زبان مادری برای بیش از یک دهه به برجسته کردن نقش زبان در شکل دادن به ذهن انسان ها به وسیعترین مفهوم آن کمک کرده است . این در عین حال کمکی بوده است به ایجاد یک شهروندی جهانی که در آن باید از همه امکانات برای کمک به حیات و چالش جوامع استفاده کنیم . من از همه کشورهای عضو یونسکو، سازمان بین المللی کشور های فرانسه زبان (که با روزجهانی زبان مادری در سال 2014 همراه شده است)، از فعالین جامعه مدنی، آموزشی، انجمن های فرهنگی و رسانه ها دعوت میکنم که در راه صلح و توسعه پایدار از این هدف تنوع زبانی حمایت کنند.

ایرینا باکووا
مدیر کل یونسکو – 21 فوریه 2014

————————————–

منبع:
UNESCO Director-General’s Message, 21 February 2014

در ضمن بخوانید:

پیام دبیر کل یونسکو در سال 2013