باز الفبای ترکی آذری را عوض میکنید؟

  1. در باکو سروصدا بلند شده است. بعضی ها میگویند باید در الفبا تغییراتی شود. بعضی ها موافق و بعضی ها مخالفند. بعضی ها هم تغییرات «جزئی» میخواهند مانند تغییر آن حرف عجیب
    ə
    یعنی اَ مثلا در «گمی» (کشتی). در زمان شوروی (سال های 1920) یک بار الفبا را از فارسی – عربی خودمان به لاتین تبدیل کردند، البته بعضی حرفها ها مانند همین
    ə
    و یکی دو حرف عجیب وغریب دیگر به آن اضافه کرده بودند. در سال های 1930 آن را هم عوض کردند و جایش روسی (سیریلیک) گذاشتند.  در دوره گورباچوف که آزادی ها بیشتر شده بود خیلی ها به اینهمه تغییر الفبا اعتراض میکردند که دور شدن ازالفبای پدری «دده بابا» یعنی همین فارسی – عربی ادامه قطع رابطه فرهنگی و نوشتاری با آذربایجانیهای ایران و اصولا سنت ادبی و تاریخی گذشته است.’دیگران بخصوص تحت تاثیر ترکیه و پیشرفت های این کشور، نزدیکی آن به آذربایجان و از طرف دیگر اروپا، الفبای لاتین ترکی را میخواستند. البته اکثر بحث بیشتر سیاسی و عملی بود تا علمی و با ملاحظات تاریخی و فرهنگی. بعد از سقوط شوروی الفبای لاتین ترکی با علاوه کردن اَ یعنی همان
    ə
    و «خ» یعنی
    x
    قبول شد که هنوز هم  در جمهوری آذربایجان معتبر است. حالا بعد از بیست سال بعضی ها میگویند باید در این الفبای لاتین بعضی تغییرات داد. این بحث جدید را فخرالدین فیصللی از آکادمی علوم آذربایجان شروع کرد که گفت این حرف های

    “Ə”, “ç”, “ş”, “ğ”, “q”

    «ساختگی» است و باید اینها را از الفبا بیرون ریخت و بجایشان ترکیبات دیگر حرف های لاتین را گذاشت مانند «آ» با دو نقطه بالایش برای «اَ» و یا
    sh, ch, gh
    برای «ش»، «چ» و «غ» و غیره:

  2. ظاهرا دلیل اصلی طرفداران تغییر آن است که معمولا کامپیوتر ها و تلفن ها و غیره یعنی تکنولوژی مدرن این حرف ها را نمیتوانند بخوانند. بعضی ها میگویند آن حرف کجکی «اَ» در الفبای لاتین سال های 1920 هم بود . بعضی ها هم میگویند پیشنهاد تغییر الفبا «مسخره» است:
  3. نظامی جعفراوف رئیس کمیته فرهنگ مجلس ملی آدربایجان هم قبول دارد که «اصلاح الفبا لازم است»:
  4. محمود کریموف رئیس آکادمی علوم جمهوری آذربایجان اما گفته موسسه آنها «پیشنهادی» در مورد بررسی این موضوع نگرفته اما بنظر او تغییرات کلی در الفبا لازم نیست «اگر چه تغییر حرف اَ» فکر بدی نیست:
  5. بعضی از شرکت کنندگان بحث گفته اند که الفبای لاتین فعلی در واقع «الفبای واقعی و مختص آذربایجان نیست» اما بیشتر بخاطر آن قبول شده و باید در مجموع حفظ شود که «الفبای مشترک مردم ترک زبان» است. کسی در این میان بازگشت به الفبای فارسی – عربی را مطرح نمیکند.  البته الفبای رایج بیشتر (نه همه) مردم ترک زبان دنیا لاتین است. بخصوص ترکیه با بیش از 70 میلیون جمعت خود از این الفبا استفاده میکند (اگر چه حرف «اَ» ندارد و از «خ» هم استفاده نمیکند.) اما مثلا در الفبا های لاتین اوزبکی و یا ترکمنی که آنها هم بعد از فروپاشی شوروی مورد استفاده قرار گرفتند در کنار حروف رایج لاتینی حرف های مخصوص این زبانها هم وجود دارد.


دسته‌ها:يادداشت های سرپائی, زبان و ادبیات

برچسب‌ها:,

نطری دارید؟

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s