ترکی زبان شدن آذربایجان و ترکیه هزار تا پانصد سال پیش به دنبال حمله ها و فتوحات قبایل ترکمن و شکست امپراتوری روم شرقی در این سرزمین ها از زبان معروف ترین تاریخ نگار ترکیه، استاد خلیل اینالجیق.
این موضوع و فاکت تاریخی را دستکم هزاران بار تاریخ نویسان غرب و شرق (حتی خود ترکیه، مثلا همین استاد اینالجیق) به گونه ای مکرّر و با دلیل و نشانه های علمی گفته و نوشته اند.
این دیگر چیز تازه ای نیست.
(حالا اگر یکی هم دست به کار شود و ترجمه درست و دقیقی به دوستان و علاقمندان بدهد، این کاری مفید و پر ثمر خواهد بود،من اگر کمی جوانتر بودم، خودم نگفته پیشقدم میشدم.)
اما دو موج اعتراض و انکار بر ضد این تشخیص علمی، تاریخی و در واقع غیر قابل انکار وجود دارد.
یکم: پان ترک های وطنی ما که الّا و بلّا اصرار دارند که نخیر، ما هزاران سال و از ابتدای خلقت اینجا و ترکی زبان بوده ایم و خواهیم بود و زبان ترکی از شش یا ده هزار سال تا کنون زبان مردم آذربایجان بوده است. موضوع علم و دانش آکادمیک هم اصولا مطرح نیست. تاریخ و مدارک ارايه شده و آثار دانشگاهی هم برای این جماعت جاهل و بی اعتنا به دانش و منطق هم اهمیت و تاثیری ندارد.
دوم: یک گروه همان قدر جاهل و مصرّ در جهالت که معتقدند دگرگشت زبان محصول فقط زور و ناحقی بر ضد ایران و زبان فارسی بوده و باید مردم ترکی زبان کنونی زبان خود را کنار گذاشته و به زبان هزار سال پیش خود یعنی لهجه های محلی فارسی میانه در شمال غربی ایران برگردند. این هم دو.
کسی نیست به این هر دو گروه بقبولاند که به جای شعار و توهمات قهوه خانه ای فقط با رعایت بی طرفی بخوانند و قضاوت کنند. آقاجان، به علم و دانش، بخصوص آثار جدیدتر تر علمی اعتبار کنید، چونکه یافته های علمی و مدلّل معتبر تر هستند. خود را از شنیده ها و تعصب های ناشی از روایات قهوه خانه ای رها کنید. بخوانید و پیوسته شک کنید و سوُال کنید. هر شخص شایسته دانستن حقیقت قابل چک کردن و راستی آزمایی علمی است.
دوم اینکه دگرگشت زبان در سرگذشت و تاریخ همه ملت ها و اقوام هست و خواهد بود. تا ۵۰۰-۲۰۰۰ سال پیش زبان آمریکایی ها و استرالیایی ها انگلیسی نبود، یا زبان عراق و مصر عربی نبود.
این هم نتیجه تحولات و روند های تاریخی، سیاسی و فرهنگی و اجتماعی است که در این ۲-۳ هزار سال رخ داده اند. این تحولات خوب یا بد نبوده اند. آنها را باید منصفانه و به صورت علمی و تاریخی شناخت و قبول کرد. مهم این است که امروزه با قبول همه این تحولات بین همه این گروه های ملی و قومی صلح و بهبود و پیشرفت و برابری وهمکاری و همسایگی برقرار باشد.
امروزه موضوع مهم این نیست که زبان مادری من و شما چیست. یا هزار سال چه بوده.بله از نظر تاریخی جالب و مهم است واقعیت را بدانیم. اما نمیشود و اصلاً لازم نیست از آن دانش نتیجه های سیاسی به نفع یا ضرر این یا آن گروه مردم بگیریم.
از جنگ، فقر، تورم، نرخ دلار و یورو، بیکاری، فساد مالی و اخلاقی، دیکتاتوری و اختناق سیاسی و تعصب و خرافات بگویید و به فکر آینده خود و کودکانتان باشید.
فکر نان کنید که خربزه آب است.