سایت عباس جوادی Abbas Djavadi's Website

تاریخ rss

نادرشاه افشار و زبان ترکی

18 نوامبر, 2016

نادرشاه از طایفه قرخلوی قبیله ترک زبان افشار بود. بدنبال زوال سلسله صفویان که نادر یکی از فرماندهان برجسته آن بود، او خود مسئولیت پادشاهی کشور را بدست گرفت و در شرایطی بحرانی، نقشی تعیین کننده در احیای تمامیت ارضی ایران بازی کرد. نادر در این نقش خود بعنوان پادشاه جدید ایران ظاهرا به اصلیت… ادامهٔ مطلب ›

ریشه های نزاع شیعه و سنی بین صفوی و عثمانی

عباس جوادی – پانصد و اندی سال پیش بین دو امپراتوری بزرگ شرق مسلمان، ایران صفوی و دولت عثمانی جنگ سردی در گرفته بود که هیچ چیز از جنگ سرد قرن بیستم بین بلوک غرب کاپیتالیستی و بلوک شرق کمونیستی کم نداشت. این رویاروئی، هم با مناقشات نظامی شدید مانند جنگ چالدران همراه بود و هم این دشمنی به… ادامهٔ مطلب ›

سفرهای تنررو

كتاب «سه سفرنامه» كه سال پیش در تهران چاپ شده از بسیار جهات فوق العاده جالب است. این سفرنامه ها وضع ایران و سرزمین های دور و بر آن را بین اواخر قرن دوازدهم میلادی (زمان سلطنت سلطان سنجر سلجوقی) تا اویل قرن شانزدهم (پایان دوره شاه اسماعیل صفوی و اوایل سلطنت شاه طهماسب) تعریف میکند. اولین سفرنامه… ادامهٔ مطلب ›

چند درس از جنگ چالدران

عباس جوادی – وقتي در تابستان سال 920 هجری (1514 ميلادي) 40 هزار نفر از قيزيل باشان ارتش ايران به رهبري شاه اسماعيل اول صفوي در دشت چالدران (چالديران) واقع در شمال استان آذربايجان غربي با 100 هزار نفر از سربازان عثماني به فرماندهي سلطان سليم يکم روبروي هم قرار گرفتند، حتما نميدانستند که اين… ادامهٔ مطلب ›

سلجوقیان: دولتی ترکی و ایرانی

عباس جوادی – پروفسور خلیل اینالجیک (اینالجیق)، برجسته ترین تاریخ شناس ترکیه میگوید « بعد از استیلای ایران توسط سلجوقیان، بوروکراسی ایرانی بود، سرباز و ارتش ترک بود. یعنی بعد از سال 1040 ایرانی ها  اداره سیاسی و نظامی را از دست دادند و بعد از آن سلسله های ترک در ایران بر سر کار آمدند… ادامهٔ مطلب ›

افشارها، آئینه ملت ایران

عباس جوادی – یک لحظه فکر کنید که در ایران در باره چند شخص و خانواده شنیده و خوانده اید که نام خانوادگیشان افشار، بیات، قاجار، بهارلو، جهانشاهلو، شاملو، قاسملو، قشقائی، دوللو، مقدم، بیگدلی، آینالو و یا قره چورلو باشد؟ تصور میکنید چند هزار خانواده آنها هستند که شما اسمشان را نشنیده اید و چند… ادامهٔ مطلب ›

بقای دولتداری در عصر بی ثباتی تیموری

حکومت های 1000 و یا 2000 سال پیش را نمیگویم. حتی آدمی که کمی تاریخ خوانده  وقتی فکر کند که حکومت های 500-600  سال پیش، مثلا ایلخانیان و تیموریان چطور سرزمینی به وسعت یک امپراتوری رابا آنهمه امکانات محدود کنترل و اداره کرده اند ممکن نیست دچار حیرت نشود. حکومت های مرکزی به ندرت انحصار حاکمیت را در… ادامهٔ مطلب ›

استرابو در باره آذربایجان

از کتاب «جغرافیا» اثر مورخ معروف یونانی استرابو (متولد سال 63 قبل از میلاد) در باره آذربایجان (ماد آتروپاتن)، مرزها، مردم ، حکمرانان آن و دریای ارومیه و آب آن: «ماد به دو بخش تقسیم میشود که یکی از آنها ماد بزرگ است و پایتختش اکباتان (همدان) است که شهری بزرگ و مقر پادشاهی ماد است…. ادامهٔ مطلب ›

برده داری در ایران

عباس جوادی – در تاریخ اسلام همه مسلمانان از نظر حقوقی و شرعی مساوی بودند، تبعیض قومی و ملی بین مسلمین نبود و از این جهت اینکه آنها عرب، ایرانی، ترک و غیره بودند فرق چندانی نمیکرد. البته تفاخر فرهنگی بین بعضی قبایل عرب بود و متقابلا ایرانی ها این را در اوایل اسلام تحمل… ادامهٔ مطلب ›

امپراتوری ایران و یکی دو سؤال

عباس جوادی – حداقل در همین منطقه خودمان چند امپراتوری داشتیم؟ هخامنشی، ساسانی، بیزانس، امویان، عباسیان، صفویه، عثمانی، روسیه… آیا در دوره نادرشاه، و قاجاریه هم ایران «امپراتوری» بود؟ کتاب های تاریخ را که بخوانیم معمولا تا زمان پهلوی (ویا حد اقل تا آخرین جنگ های ایران و روس و ایران و عثمانی و از… ادامهٔ مطلب ›

لشکر و دولت در دوره آق قویونلو

در دستم یک سند فوق العاده جالب و مهم تاریخی دارم که چند بار آن را خوانده ام. اسمش «عرض نامه»، یعنی شرح سان ارتش سلطان اوزون حسن آق قویونلو است که احتمالا در سال ۸۸۱ هجری برابر با ۱۴۷۶ میلادی یعنی بیش از ۵۳۰ سال قبل به فارسی نوشته شده است. نویسنده یعنی جلال… ادامهٔ مطلب ›

کوچ های ارامنه در زمان صفویه و قاجار

عباس جوادی – موضوع بر سر نقل مکان و کوچ های ارامنه از زمان شاه عباس کبیر به بعد و علی الخصوص تا حدودا دوران جنگ های ایران و روس در نیمه اول قرن نوزدهم م (۱۸۰۰-۱۸۳۰) است که به ترکیب قومی آذربایجان و قفقاز مُهری ماندنی زده است. اولا باید این را در نظر گرفت… ادامهٔ مطلب ›

ایران و توران

«توران» به کجا گفته میشود؟ بسیاری از منابع ترکی در تعریف جغرافیائی «توران» این منطقه را در معنای محدودش به «حوزه بین دریای آرال در آسیای میانه و دریای خزر» و در معنای وسیع ترش «کلا آسیای میانه» تعبیر میکنند اما از نظر سیاسی «توران» را «همه مناطق و کشور هائی که در آن به ترکی… ادامهٔ مطلب ›

کشمکش بر سر شهر دربند

قرار بود شهرداری شهر دربند در «جمهوری داغستان» روسیه در سپتامبر امسال 2000 سالگی این شهر باستانی ساحل دریای خزر را جشن بگیرد اما ظاهرا این برنامه  با بن بست روبرو شده است. یک اختلاف گروهی که گفته میشود مربوط به شهردار دربند هم میشود بر سر این بود که 2000 سالگی شهر را جشن بگیرند… ادامهٔ مطلب ›

محاکمه افشین

عباس جوادی – یک محاکمه که 200 سال بعد از فتح کامل ایران ساسانی از سوی اعراب در دربار خلیفه عباسی معتصم بالله در بغداد صورت گرفت، احتمالا برای ایرانی ها از هر کس دیگر اهمیت بیشتری دارد اگر چه بنظر بسیاری ها مانند شرقشناس فرانسوی هانری لائوست (الحاد در اسلام، 1965) این محاکمه یکی… ادامهٔ مطلب ›

قرون وسطی در ایران و منطقه

عباس جوادی – تعبیر «قرون وسطی» (قرون وسطا، سده های میانه) چیزی نسبی و قراردادی است. این تعبیر در تاریخ شناسی ابتدا در غرب بکار رفته است. در تاریخ شناسی غرب عموما «قرون وسطی» با حاکمیت کنستانتین بزرگ قیصر روم  در اوایل قرن چهارم میلادی شروع میشود و با کشف های جغرافیائی (پایان قرن پانزدهم) تمام… ادامهٔ مطلب ›

دوره های تاریخ

در مباحث و مقالات تاریخی از دوره پیشا تاریخ (ما قبل تاریخ)، دوره باستان، قرون وسطی (سده های میانه) و یا دوره معاصر و مدرن سخن میرود. اینها یعنی چه؟ هرکدام کی شروع میشود و کی به پایان میرسد؟ مراحل تاریخی را چگونه باید تقسیم بندی کرد؟ جواب این سوال آن است که این اولا… ادامهٔ مطلب ›

تاریخ صد سالِ تبریز در گذار

عباس جوادی – حدودا 13 سال پبش پژوهشگر آلمانی کریستوف ورنر کتابی جامع و 419 صفحه ای نوشت با تیتر شهری ایرانی در گذار: تاریخ اجتماعی و اقتصادی نخبگان شهر تبریز نشر «هاراسوویتس»، شهر ویسبادن آلمان (سال 2000): Christoph Werner: An Iranian Town in Transition: A Social and Economic History of the Elites of Tabriz,… ادامهٔ مطلب ›

نظام ملوک الطوایفی در تاریخ ایران

عباس جوادی – شکایت بسیاری از ما ایرانی ها از تاریخشان این است که دوره «ملوک الطوایفی» در تاریخ ما باصطلاح «بیش از حد» طول کشیده و بنا بر این تشکیل یک دولت و نطام قدرتمند مرکزی تازه در اوایل قرن بیستم با تاسیس سلسله پهلوی میسر شده است و این هم در نوبه خود… ادامهٔ مطلب ›

ارامنه، ترک ها و خصومتی صد ساله

While only a few extreme nationalists dispute the mass killings of Armenians, some liberals have recognized it as a ‹genocide.› Most Turkish intellectuals, political analysts, and historians believe that local Armenians, with the help of Russia, were trying to create an independent Armenian state in eastern Anatolia  Turkey: Do The Killings Constitute Genocide این یادداشت… ادامهٔ مطلب ›